Khai  từ

 

 

           C những sự kiện chỉ xảy ra một lần trong đời nhưng đ để lại trong k ức những ấn tượng thật su đậm khng bao giờ qun  nổi.  Những ấn tượng đ gợi cho ta biết bao nhiu cu hỏi khng lời giải đp khiến ta suy nghĩ min man về kiếp sống con người, về nghĩa cuộc sống, về những nỗi khổ đau của loi người, về nguyn nhn đưa đến những nỗi khổ đau đ v về những con đường giải thot.

 

            Những sự kiện đ chỉ xảy ra thong trong một pht giy, giống như những tia chớp chợt le sng rồi tắt lịm, nhưng nhờ những tia chớp đ ta mới thấy được vũ trụ đầy b ẩn chợt hiện ln trong khoảnh khắc sau mn đm dy đặc. 

           

            Ti xin kể lại một mẩu chuyện đ xảy ra khi ti cn ở trại B Gia Mập vo khoảng thng 8 năm 1977.      

 

            B Gia Mập l một trại cải tạo nằm su trong  rừng thuộc tỉnh Phước Long, cch bin giới Min chỉ năm bảy cy số.   Ngy xưa thực dn Php lập trại t khổ sai để giam t chnh trị thuộc loại nguy hiểm nhất tại B R.  B R l một trại t hắc m nhất ở miền nam dưới thời thực dn Php, dường như nằm dưới chn ni B R, sau ny được gọi l tỉnh lỵ Phước Bnh.  Từ Phước Bnh đi vo trại cải tạo B Gia Mập phải đi qua một đoạn đường đất đỏ chừng bốn chục cy số , hai bn rừng ni m u, vượn h bm bịp ku no nng.  Vo ma mưa năm đ, trong trại nhộn nhịp chuẩn bị đn đợt thn nhn đầu tin được php ln thăm t cải tạo từ khi chng ti được đưa đến đ ph rừng.  Anh em bn tn xn xao, no nức chờ đợi, hồi hộp đếm từng ngy.

 

            Ngy đầu tin c ba chị ln tới trại thăm chồng.  Chiều hm đ lan truyền khắp trại những tin thắt ruột.

 

            Con đường từ Phước Bnh đi Quảng ức xuyn qua B Gia Mập chỉ c một xe đ nhỏ ọp ẹp lu lu chạy một lần.  ng khi đ chnh quyền loan bo xe bị hư , nằm ụ chờ sửa chữa.  Cc thn nhn t cải tạo lũ lượt ln tới Phước Bnh đnh đi mua đn gnh cho qu cp vo tay nải gnh gồng đi từng đon đi xuyn rừng tới trại.  Kht th xuống mc nước suối m uống, đi th lấy qu ginh cho t ra m ăn.  m trải chiếu bn vệ đường, tm tụm nhau nằm cho đỡ sợ ma.    

           

            Nhưng ci tin gy xc động nhất l tin một c gi mới lớn đi thăm cha trong trại cải tạo bị bộ đội chặn lại thay phin hm hiếp cho đến chết, lột trần truồng v chặt thnh nhiều khc nhỏ bỏ trong rừng.  Chng ti hầu hết đang chờ thn nhn l phi nữ, người chờ vợ, kẻ chờ mẹ, anh ny ngng em gi, anh kia đợi chị.  Lng chng ti buốt như kiến lửa đốt, đm nằm cầu nguyện cho người thn m nước mắt chảy ra dn dụa .  Phật ở đu ?  Cha ở đu ?  Tổ tin ở đu ?   Cc người c linh thing xin ban cho php thần thng để chng ti c thể nhắn thầm một cu m lọt được đến tai người thn thch.  Một cu thi.  Chỉ một cu thi :

 

            "Em về đi !  Chị về đi !  Mẹ về đi !"

 

            Chng ti khng c lng no nhận qu cp của gia-đnh khi biết r thn nhn mnh phải đi qua một đoạn đường rừng đầy những loi yu quỉ đ.

 

            Nhưng m Cha ở cao qu, Phật ở xa qu, Tổ tin ở trong lng đất su qu;  khng ai nghe thấy lời chng ti cầu nguyện, nn đon thn nhn ln thăm t cải tạo cứ lũ lượt ko nhau tới.      

 

            Ngy hm sau khi nắng chiều đ nhạt, một ton thn nhn ko vo trại, trong đ c một b lo chừng 65 tuổi v một ng cụ đầu tc bạc phơ đ xấp xỉ thất tuần, cng với rất nhiều chị em phụ nữ.  B lo gặp con m con khc ngất.  Nỗi đau của b lo thật giản dị :  Thn gi lội bộ đường rừng, đường đất đỏ ln đồi xuống giốc, gặp ma mưa trơn như mỡ.  B lo t onh oạch qu nhiều lần .  Tay nải qu cp th qu nặng.  Người đi đường th ai cũng như ai, lần lượt quẳng dần thức ăn vo bụi cho nhẹ bớt, chỉ cn giữ lại những g thật cần thiết vừa sức mang theo.  Ln tới nơi th b lo vừa đi mềm, vừa khc khản cả tiếng, với nỗi đau ku trời khng thấu.  Mấy năm trời cch biệt, bn đồ đạc đi dồn hết tiền mua qu cho con, nay ln tới nơi, nhn thấy con th hai bn tay trắng.

 

            Hai mẹ con m nhau m khc.  Ti chắc rằng nỗi đau của người con cũng khng thua g nỗi đau của b mẹ.  Khng phải đau v khng nhận được qu , nhưng đau v thương mẹ.

 

            Ti gặp ng lo đầu tc bạc phơ v hỏi cụ :

 

            - Ở nh bộ khng cn ai nữa hay sao m bc phải lặn lội đi bốn chục cy số đường rừng ln đy ?

 

            ng cụ cười ngạo nghễ :

            - Bốn chục cy chứ một trăm cy qua cũng đi ! i  tới nơi gặp mặt con rồi chết qua cũng đi !

 

            Ti hỏi một chị cn rất trẻ :

            - Chị c sợ khng ?

 

            Chị ngước mắt nhn ti, ni rất dịu dng :

            - Chng em sợ lắm chứ !

            -Thế sao chị vẫn ln ?

 

            Chị ng ti chưng hửng, mặt hơi c sắc giận:

            -Sao anh lại c thể hỏi những cu như thế ?  Người ta sống với nhau v Tnh Nghĩa; lc ny m khng ln thăm nhau, th rồi ra cn mặt mũi no nhn nhau nữa ?

 

            Ti ci gầm mặt xuống v thẹn.  Nhưng cũng đồng thời  trong lng ti bừng ln một ngọn lửa rực rỡ sng ngời.  Những người đn b mảnh mai gy yếu thế kia, những b gi lưng cng run rảy thế kia, những ng lo ru tc trắng xa thế kia, phải chăng họ chnh l hiện thn thật sống động những g cao qu nhất của một nền văn ha Việt Nam đầy TNH NGƯỜI m ng cha ta đ bao đời mới gy dựng được hay khng ?  Ci tinh hoa của nền văn ha Việt Nam l đ: một nền văn-ha đầy Tnh Người.  Con đường ta đi l đ :  Gn giữ lấy Tnh Người.

 

            Năm 1978 ti được đưa về trại Suối Mu thuộc tỉnh Bin Ha.  Tại đy ti được gặp anh . v được nghe kể lại chi tiết về ci chết của c t H., người đ bị bộ đội Cộng Sản chặn lại hm hiếp v chặt thnh nhiều khc nhỏ để phi tang.  Theo anh kể lại, cc anh em t cải tạo đi lao động trong rừng  đ tnh cờ khm ph ra xc chết c H. bị vi lấp sơ si vội v.  Anh chnh l một trong số mấy người được lnh nhiệm vụ đi chn xc c H. sau khi cả trại biết tin c bị giết.  Ti khng muốn kể thm chi tiết về chuyện ny, để trnh gợi lại đau thương cho gia-đnh c v để linh hồn c được yn nghỉ.

           

            Mười su năm đ tri qua, kỷ niệm cũ vẫn cn nguyn trong k ức.  Kỷ niệm đ lm ti khắc khoải thao thức với bao nhiu cu hỏi dường như khng c lời giải đp.   Khi chứng kiến bao nhiu thảm cảnh đau thương xảy ra cho những người dn hiền lnh v tội, ti tự hỏi :  "Tại sao con người phải chịu những nỗi đau khổ lớn lao như vậy ?  Tại sao con người c thể đối xử với nhau tn c như vậy ?"

 

            Nhưng chnh nhờ c những người vợ trẻ mảnh mai gy yếu, những b lo lưng cng, những ng lo đầu tc bạc phơ ti đ gặp trong những trại t cải tạo, ti đ lấy lại được niềm tin thật mnh liệt rằng trần gian ny khng phải đương nhin bắt buộc phải xấu xa tồi tệ như n hiện hữu.  Nếu ta khơi lại được nền văn-ha nhn bản đầy Tnh Người m ng cha ta đ bao đời dy cng vun đắp th ta vẫn c hy vọng dựng lại một x-hội đng sống cho những thế hệ tương lai.  Chnh niềm tin đ đ thc đẩy ti viết tập sch ny.

 

 

                                                                                   2 - 10 - 1993

 

                                                                                     Kim Bằng